زمان مطالعه :
در دنیای ورزش و مخصوصا بدنسازی، استروئید یکی از واژههای جنجالی است. برخی آن را راهی سریع برای رشد عضلات و افزایش عملکرد ورزشی میدانند، در حالی که دیگران نسبت به عوارض جانبی آن هشدار میدهند. اما استروئید چیست و چرا اینقدر توجه ورزشکاران را به خود جلب کرده است؟ در این مطلب از گیشا اسپرت به بررسی کامل این ماده، کاربردهای آن در بدنسازی، تاثیرات مثبت و منفی و همچنین مزایا و معایب استفاده از آن خواهیم پرداخت.
استروئید چیست؟
استروئیدها ترکیبات شیمیایی هستند که به صورت طبیعی در بدن انسان نیز تولید میشوند و نقش مهمی در تنظیم عملکردهای مختلف بدن از جمله متابولیسم، سیستم ایمنی و رشد عضلانی دارند. در قرن بیستم، دانشمندان توانستند فرمهای مصنوعی این مواد را تولید کنند تا برای درمان بیماریها یا تقویت عملکرد فیزیکی مورد استفاده قرار گیرند.
اولین استفادههای دارویی از استروئیدها به درمان بیماریهایی مانند التهاب مفاصل و آسم بازمیگردد، اما با گذشت زمان، این ترکیبات وارد دنیای ورزش و بدنسازی شدند. افزایش توده عضلانی، بهبود ریکاوری و بالا رفتن توان بدنی باعث شد تا استروئید به یکی از مواد پرطرفدار در بین ورزشکاران حرفهای و حتی آماتور تبدیل گردد.
انواع استروئید و تفاوت آنها
وقتی صحبت از استروئید به میان میآید، بسیاری از افراد تنها به نوع آنابولیک فکر میکنند در حالی که این ماده به دستههای مختلفی تقسیم میشود و هر کدام عملکرد و کاربرد خاصی دارند. شناخت دقیق انواع استروئید به ما کمک میکند تا دیدی واقعگرایانهتر نسبت به تاثیرات آنها بر بدن داشته باشیم و از خطرات احتمالی جلوگیری کنیم. در ادامه، با سه نوع اصلی استروئید آشنا میشوید که دانستن آنها برای هر بدنساز یا ورزشکاری ضروری است.
استروئید آنابولیک
استروئید آنابولیک به منظور افزایش رشد عضلات و تقویت سنتز پروتئین در بدن ساخته شده است. ورزشکاران حرفهای معمولا از این نوع استفاده میکنند تا حجم عضلات خود را در مدتزمان کوتاهی افزایش دهند. البته استفاده بیرویه و بدون نظارت پزشکی از این نوع استروئید منجر به مشکلات جدی از جمله اختلالات هورمونی، آسیب به کبد و بیماریهای قلبی خواهد شد.
کورتیکواستروئیدها
کورتیکواستروئیدها بیشتر در پزشکی کاربرد دارند تا بدنسازی. این دسته برای کنترل التهابات مزمن مانند آسم، آرتریت روماتوئید و بیماریهای خودایمنی تجویز میشود. برخلاف استروئید آنابولیک، این نوع به رشد عضله کمکی نمیکند و حتی در برخی موارد میتواند منجر به تحلیل عضلات نیز بشود.
استروئیدهای طبیعی
بدن انسان به طور طبیعی برخی از استروئیدها مانند تستوسترون و کورتیزول را تولید میکند. این مواد وظایف حیاتی در بدن دارند که از جمله آنها میتوان به تنظیم سوختوساز، پاسخ ایمنی و حفظ تعادل هورمونی اشاره کرد. مکملهایی که تولید این نوع استروئید را بهصورت طبیعی تحریک میکنند، امروزه بهعنوان جایگزینهای امنتری در بازار معرفی شدهاند.
استروئید در بدنسازی؛ چرا و چگونه استفاده میشود؟
در دنیای بدنسازی، هدف اصلی بسیاری از ورزشکاران افزایش سریع حجم عضلانی و دستیابی به فیزیک ایدهآل در مدتزمان کوتاه است. از آنجایی که رشد طبیعی عضله فرآیندی زمانبر است، برخی افراد به استفاده از استروئیدهای آنابولیک روی میآورند.
این ترکیبات با افزایش سطح تستوسترون و بهبود سنتز پروتئین در سلولهای عضلانی، باعث رشد سریعتر و بازیابی بهتر پس از تمرین میشوند. این مواد بهصورت تزریقی یا قرص مصرف میشوند و برخی بدنسازان حتی از برنامههای دورهای (Cycle) برای مدیریت بهتر دوز مصرف استفاده میکنند. با این حال، مصرف بدون تجویز و نظارت متخصص میتواند بسیار آسیبزا باشد.
تاثیرات مثبت استروئید بر بدن و عملکرد ورزشی
اگرچه استفاده از استروئید با بحثهای اخلاقی و پزشکی زیادی همراه است، اما نمیتوان منکر برخی اثرات مثبت آن بر بدن شد؛ مخصوصا زمانی که با دوز کنترلشده و تحت نظر متخصص استفاده شود، تاثیر آن بسیار مثبت است.
در ادامه، برخی از مهمترین فواید استفاده از استروئید برای ورزشکاران را مورد بررسی قرار میدهیم:
- افزایش حجم عضلانی: استروئیدها با افزایش سنتز پروتئین و حفظ نیتروژن، باعث رشد سریع عضلات میشوند
- کاهش زمان ریکاوری: این مواد با کاهش التهاب و بهبود ترمیم بافتهای آسیبدیده، به ورزشکار کمک میکنند سریعتر به تمرینات برگردد
- افزایش قدرت بدنی: افزایش سطح تستوسترون منجر به تقویت توان و عملکرد ورزشی در حرکات قدرتی میشود
- کاهش چربی بدن: برخی استروئیدها با تحریک سوختوساز، به کاهش بافت چربی کمک میکنند و عضلات را نمایانتر میسازند
- افزایش استقامت: در برخی موارد، استروئیدها موجب بهبود توان هوازی و استقامت عضلانی میشوند
عوارض جانبی و خطرات استفاده از استروئید
در کنار مزایای بالقوه، استفاده از استروئید بدون آگاهی کامل و نظارت پزشکی میتواند پیامدهای جدی برای سلامت بدن داشته باشد. از مشکلات هورمونی گرفته تا آسیب به اندامهای حیاتی، همه و همه از جمله خطراتی هستند که در کمین مصرفکنندگان این مواد میباشند. برخی از این عوارض ممکن است حتی پس از قطع مصرف نیز ادامه پیدا کنند و درمان آنها دشوار یا پرهزینه باشد.
عوارض رایج استفاده بیرویه از استروئید شامل آکنه شدید، ریزش مو، اختلالات خواب، افزایش پرخاشگری و تغییرات خلقوخو میشوند. در مردان، کوچک شدن بیضهها، کاهش تولید اسپرم و ناباروری از عوارض نگرانکننده است. در زنان نیز استفاده از استروئید میتواند منجر به کلفت شدن صدا، رشد موهای زائد و اختلال در چرخه قاعدگی شود. همچنین افزایش خطر سکته قلبی و آسیب به کبد نیز در مصرف طولانیمدت گزارش شده است.
استروئید طبیعی در مقابل استروئید مصنوعی
تفاوت اصلی بین استروئیدهای طبیعی و مصنوعی در منشأ و تاثیر آنها بر بدن است. استروئیدهای طبیعی، مانند تستوسترون به طور طبیعی در بدن انسان تولید میشوند و نقش تنظیمی در فرآیندهای فیزیولوژیکی دارند. برخی مکملها نیز میتوانند تولید این هورمونها را بهصورت طبیعی تحریک کنند، بدون آنکه تعادل بدن را برهم بزنند.
استروئیدهای مصنوعی در آزمایشگاه ساخته میشوند و اغلب برای افزایش سریع عملکرد بدن یا درمان بیماریها به کار میروند. هرچند ممکن است در کوتاهمدت تاثیرات مثبتی داشته باشند، اما در صورت استفاده نادرست به عوارض جبرانناپذیری منجر میگردند.
قانونی بودن استروئیدها در ورزش و مقررات جهانی
استفاده از استروئید در ورزشهای حرفهای اغلب ممنوع است و بسیاری از سازمانهای بینالمللی از جمله آژانس جهانی ضد دوپینگ (WADA) آن را در لیست مواد ممنوعه قرار دادهاند. ورزشکارانی که آزمایش دوپینگ آنها مثبت شود، با محرومیتهای سنگین، لغو مدال یا حتی حذف از رقابتها مواجه خواهند شد. در برخی کشورها نیز خرید و فروش این مواد بدون نسخه پزشک کاملا غیر قانونی است. با این حال، در برخی کشورهای دیگر مصرف آن برای مقاصد پزشکی و با نظارت مجاز میباشد.
جایگزینهای طبیعی و سالم برای استروئید
اگر به دنبال افزایش عملکرد ورزشی، عضلهسازی و بهبود ریکاوری هستید، نیازی به خطر کردن با مصرف استروئید نیست. امروزه مکملها و روشهای طبیعی زیادی وجود دارند که میتوانند بدون آسیب به بدن، نتایج مطلوبی را برایتان فراهم کنند. در جدول زیر چند مورد از بهترین جایگزینهای سالم برای استروید را به شما معرفی میکنیم.
| جایگزین طبیعی | عملکرد اصلی | توضیحات |
| پروتئین وی | افزایش حجم عضله و ریکاوری سریع | منبع غنی آمینواسید برای رشد عضلانی |
| کراتین | افزایش قدرت و حجم عضله | یکی از مکملهای مورد تأیید علمی در دنیا |
| بتا آلانین | بهبود استقامت عضلانی | کاهش خستگی در تمرینات شدید |
| ZMA | افزایش تستوسترون طبیعی | ترکیبی از زینک، منیزیم و ویتامین B6 |
| آشواگاندا | کاهش استرس و بهبود عملکرد هورمونی | گیاه دارویی موثر در تعادل هورمونها |
| تمرینات اینتروال HIIT | افزایش تستوسترون و چربیسوزی | روشی طبیعی و موثر برای تقویت متابولیسم |
نظر متخصصان پزشکی و ورزشی درباره مصرف استروئید
نظر قریب به اتفاق متخصصان پزشکی و ورزشی در سراسر جهان این است که مصرف خودسرانه و غیر پزشکی استروئیدهای آنابولیک برای افزایش عملکرد ورزشی یا حجم عضلانی، بهشدت خطرناک و دارای عوارض جانبی جبرانناپذیری است. این متخصصان با تاکید بر اینکه مزایای موقتی استروئیدها در مقایسه با آسیبهای جدی به کبد، قلب، سیستم هورمونی و سلامت روان ناچیز است، همواره به ورزشکاران توصیه میکنند که از مصرف این مواد پرهیز نمایند.
آنها همچنین بر اهمیت آموزش و آگاهیبخشی درباره خطرات دوپینگ و ترویج روشهای طبیعی و سالم برای رسیدن به اهداف ورزشی از جمله تغذیه مناسب، تمرینات اصولی و استراحت کافی نیز تاکید دارند. سازمانهایی مانند آژانس جهانی ضد دوپینگ (WADA) نیز با وضع قوانین سختگیرانه، همواره در تلاش هستند تا از شیوع استفاده از استروئید در ورزش جلوگیری کنند.
با گیشا اسپرت، مسیر بدنسازی را ایمن و حرفهای طی کنید
در مقابل استفاده از استروئید، راه حلهای طبیعی و علمی برای رشد عضله و بهبود عملکرد وجود دارند که نهتنها ایمنتر هستند، بلکه در بلندمدت پایداری بیشتری نیز دارند. مکملهای طبیعی، ویتامینها و مواد مغذی از جمله جایگزینهای سالم استروئید به شمار میروند.
اگر به دنبال خرید مکملهای مطمئن و دارای تاییدیه هستید، گیشا اسپرت یکی از معتبرترین فروشگاههای آنلاین ورزشی است که لباس ها و ورزشی را ارائه میدهد. شما میتوانید با اطمینان خاطر، محصولات مورد نیازتان را از مجموعه ما تهیه کنید و از مشاوره تخصصی نیز بهرهمند شوید.
بیشتر بخوانید : سرگیجه هنگام ورزش
سوالات متداول
نظر شما چیه؟
ثبت نظر
پربازدیدهای هفته
تخفیفهای ویژه
