پرتنش‌ترین لحظات زندگی لحظاتی هستند که ذهن ما درگیر سیل بی‌پایانی از افکار، نگرانی‌ها و برنامه‌ریزی‌ها می‌شود. در این میان، داشتن یک لنگرگاه ذهنی برای بازگشت به سکوت و آرامش یک نیاز حیاتی به‌شمار می‌رود. اینجا معجزه مدیتیشن خود را نشان می‌دهد و دریچه‌ای به سوی تعادل باز می‌کند. این تمرین باستانی یک تکنیک ساده برای استراحت نیست، یک ابزار قدرتمند برای تقویت تمرکز، کاهش استرس و بهبود کیفیت زندگی می‌باشد. با خواندن این مطلب بیاموزید چگونه با تمرینات ساده مدیتیشن، کنترل ذهن خود را به دست بگیرید و آرامش پایدار را تجربه کنید.

مدیتیشن

مدیتیشن چیست و چگونه به مغز و بدن کمک می‌کند؟

مدیتیشن یک تمرین ذهنی است که در آن فرد آگاهانه توجه خود را بر روی یک نقطه خاص متمرکز می‌کند. این نقطه می‌تواند تنفس، یک کلمه (مانترا)، یک حس جسمانی یا حتی یک ایده باشد. هدف اصلی، افزایش آگاهی و مشاهده بدون قضاوت افکاری است که از ذهن عبور می‌کنند. تحقیقات علمی نشان داده‌اند که تمرین منظم مدیتیشن، ساختار مغز را تغییر می‌دهد، مناطقی مانند قشر پیش‌پیشانی که مسئول تصمیم‌گیری و تمرکز هستند، را تقویت می‌کند و در عین حال، فعالیت آمیگدال را کاهش می‌دهد. این فرایند کمک می‌کند تا بدن از حالت “جنگ یا گریز” خارج شده و سیستم عصبی به حالت آرامش بازگردد.

۷ راه کاربردی برای شروع مدیتیشن و رسیدن به آرامش درون

برای هر کسی که قصد دارد مدیتیشن را آغاز کند، مسیرهای مختلفی وجود دارد. کلید موفقیت در این است که روشی را پیدا کنید که بیشترین ارتباط را با سبک زندگی و ترجیحات ذهنی شما داشته باشد و به صورت پیوسته انجام شود. در ادامه به ۷ روش اصلی مدیتیشن می‌پردازیم که می‌توانید از امروز تمرین آن‌ها را شروع کنید تا اثرات مثبت آرامش درونی را احساس کنید.

مدیتیشن تمرکز بر تنفس (Breath Focus)

تمرکز بر تنفس، ساده‌ترین و معمول‌ترین شکل مدیتیشن به شمار می‌آید. این روش شامل نشستن در وضعیت راحت و توجه کامل به احساس تنفس است؛ اینکه هوا چگونه وارد بدن می‌شود و چگونه از آن خارج می‌گردد. تمرکز بر بالا و پایین رفتن شکم یا سینه و همچنین حس عبور هوا از سوراخ‌های بینی، ابزارهای اصلی برای لنگر انداختن ذهن در لحظه حال هستند. وقتی ذهن منحرف می‌شود، باید بدون سرزنش خود، توجه را با مهربانی به فرایند تنفس بازگرداند.

تمرین ذهن آگاهی کامل (Mindfulness)

ذهن آگاهی یا Mindfulness یعنی توجه کامل و بدون قضاوت به هر آنچه در لحظه حال تجربه می‌کنید. در این نوع مدیتیشن، تمرکز تنها بر تنفس نیست بلکه شامل پذیرش و مشاهده احساسات، افکار و حواس پنج‌گانه است. با مشاهده افکار به عنوان “ابر‌هایی که در آسمان ذهن حرکت می‌کنند” می‌توان از درگیری با آن‌ها جلوگیری کرد و فاصله گرفت. این روش به شما یاد می‌دهد که زندگی خود را با وضوح بیشتری ببینید و کمتر تحت تاثیر واکنش‌های ناخودآگاه قرار بگیرید.

برای شروع تمرین ذهن آگاهی می‌توانید:

  • غذا خوردن خودآگاه: هنگام صرف غذا، تمام توجه خود را به طعم، بافت و بوی غذا اختصاص دهید
  • گوش دادن فعال: هنگام صحبت با دیگران، تمام حواس خود را به شنیدن و درک کامل حرف‌های آن‌ها بدهید
  • اسکن بدن: در حالت درازکش، توجه خود را به ترتیب از انگشتان پا تا سر حرکت دهید و هرگونه تنش یا احساس را بدون قضاوت درک کنید
رسیدن به آرامش درون

استفاده از مانترا برای عمیق‌تر شدن مدیتیشن

مانترا یک کلمه، عبارت یا صدایی است که در طول تمرین مدیتیشن به صورت مکرر تکرار می‌شود. این تکرار نه تنها به عنوان یک نقطه تمرکز قوی عمل می‌کند بلکه به دور کردن افکار مزاحم و کاهش پرش‌های ذهنی کمک می‌کند. مانترا می‌تواند در زبان‌های مختلف یا حتی یک صدای ساده مانند “اوم” باشد. انتخاب مانترا باید حسی از آرامش یا هدف را در شما ایجاد کند تا تکرار آن به طور طبیعی باعث شود ذهن شما از حالت فعال به حالت آرام‌تری منتقل شود.

مدیتیشن حرکتی برای فعال‌سازی بدن و ذهن

مدیتیشن همیشه به معنای نشستن ثابت و بی‌حرکت نیست؛ بلکه می‌تواند شامل حرکت‌های آگاهانه باشد. در مدیتیشن حرکتی، هدف این است که تمام توجه خود را به حرکت بدن، احساس گام برداشتن، یا کشش یک عضله اختصاص دهید. یوگا و راه رفتن آگاهانه نمونه‌های بارز این نوع مدیتیشن هستند. در این تمرین، شما هر گام یا هر کشش را با تمام وجود حس می‌کنید و اجازه می‌دهید که حس‌های فیزیکی بدن، لنگرگاه ذهن شما در لحظه حال باشند.

مدیتیشن دلسوزی و مهربانی (Loving-Kindness)

مدیتیشن دلسوزی و مهربانی که با نام Metta نیز شناخته می‌شود، نوعی از تمرین ذهنی است که هدف آن ایجاد حس گرم و مهربانانه نسبت به خود و دیگران است. در این تمرین، جملات خاصی مانند “امیدوارم سلامت و شاد باشی” ابتدا برای خود، سپس برای عزیزان، افراد خنثی و حتی کسانی که با آن‌ها مشکل دارید، تکرار می‌شود. این نوع مدیتیشن نه تنها باعث کاهش خشم و کینه در فرد می‌شود بلکه ظرفیت قلب را برای شادی و همدلی افزایش می‌دهد.

مدیتیشن به‌عنوان بخشی از روتین روزانه

تبدیل مدیتیشن از یک تلاش یکباره به یک عادت پایدار نیازمند استراتژی و تعهد است. بهترین راه برای نهادینه کردن این تمرین در زندگی، این است که آن را به یک فعالیت موجود در روتین خود متصل کنید و زمان مشخصی را به آن اختصاص دهید. با شروع کردن از زمان‌های کوتاه، مانند سه یا پنج دقیقه، فشار روانی برای انجام دادن آن کاهش می‌یابد و احتمال موفقیت بیشتر می‌شود. ثبات در زمان و مکان، سیگنالی قوی برای ذهن ارسال می‌کند که زمان آرامش فرا رسیده است.

برای ایجاد عادت مدیتیشن در برنامه روزانه شما می‌توانید:

  • همراهی با عادات موجود: بلافاصله پس از بیدار شدن از خواب یا قبل از نوشیدن قهوه مدیتیشن کنید
  • کوچک شروع کردن: برای هفته اول، زمان مدیتیشن خود را فقط سه دقیقه تنظیم کنید و به تدریج آن را افزایش دهید
  • استفاده از اپلیکیشن‌ها: از برنامه‌های راهنمای مدیتیشن برای داشتن یک مربی مجازی در روزهای ابتدایی استفاده کنید

زمان‌بندی و مکان مناسب برای مدیتیشن

انتخاب بهترین زمان و مکان برای مدیتیشن به طور قابل توجهی بر کیفیت تمرین تاثیر می‌گذارد. بسیاری از متخصصان توصیه می‌کنند که اوایل صبح، قبل از شروع شلوغی‌های روز، بهترین زمان است زیرا ذهن آرام‌تر است و مقاومت کمتری در برابر سکوت نشان می‌دهد. با این حال، مهم‌تر از زمان ایده آل، زمان پایداری است که می‌توانید هر روز آن را حفظ کنید. مکان مدیتیشن نیز باید تمیز، آرام و دارای دمای مناسب باشد.

فعال‌سازی بدن و ذهن

تجهیزات ورزشی مناسب برای تجربه بهتر مدیتیشن

تمرین منظم مدیتیشن علاوه‌بر تقویت سلامت روان، به شما کمک می‌کند تا در مسیر فیتنس و بدنسازی نیز متمرکزتر و با آگاهی بیشتری پیش بروید. ما در فروشگاه اینترنتی گیشا اسپرت، مجموعه‌ای از بهترین و راحت‌ترین ست‌های ورزشی را فراهم کرده‌ایم که برای حرکات کششی یوگا، تمرینات آرامش‌بخش و مدیتیشن ایده‌آل هستند. با انتخاب تجهیزات مناسب از مجموعه ما، گامی محکم برای تعادل بین قدرت جسم و آرامش ذهن بردارید.

سوالات متداول