پارالمپیک، صحنهای برای درخشش ورزشکارانی است که نه فقط با رقیبان، بلکه با محدودیتهای جسمی خود نیز مبارزه میکنند. در این رقابتهای جهانی، ورزشکاران ایرانی بارها توانستهاند با ارادهای آهنین، افتخارآفرینی کنند و رکوردهایی تاریخی از خود بهجا بگذارند. از پرتاب وزنه گرفته تا دوومیدانی و وزنهبرداری، نام ایران در لیست رکوردداران پارالمپیک با افتخار میدرخشد. در این مطلب از گیشا اسپرت نگاهی خواهیم داشت به رکوردهای ماندگاری که قهرمانان پارالمپیکی ایران ثبت کردهاند.

تاریخچه حضور ایران در پارالمپیک
ایران برای نخستین بار در بازیهای پارالمپیک تابستانی سال ۱۹۸۸ در سئول شرکت کرد و از آن زمان تاکنون، در تمامی دورههای پارالمپیک تابستانی حضور مداوم داشته است. با گذشت زمان، تلاشهای کمیته ملی پارالمپیک ایران و توسعه ورزش معلولان موجب شد که حضور ایران در این رقابتها پررنگتر و تاثیرگذارتر شود.
پیشرفت مستمر ورزشکاران ایرانی در پارالمپیک نهتنها منجر به کسب مدالهای متعدد شد، بلکه جایگاه ایران را در ردهبندی جهانی نیز بهطور چشمگیری ارتقا داد. امروزه، ورزشکاران پارالمپیکی ایران به نمادی از انگیزه، توانمندی و افتخار در عرصه ورزش معلولان تبدیل شدهاند.
اولین مدال ایران در تاریخ پارالمپیک
ایران نخستین مدال خود را در بازیهای پارالمپیک در سال ۱۹۸۸ بهدست آورد. هرچند اطلاعات دقیقی از رنگ و رشته این مدال در دست نیست، اما این موفقیت سرآغازی برای حضور پرقدرت ایران در ادوار بعدی پارالمپیک بود.
در سالهای بعد، ورزشکاران ایرانی بهویژه در رشتههایی مانند پاورلیفتینگ و دوومیدانی درخشیدند و موفق شدند رکوردهای جهانی را به نام خود ثبت کنند. یکی از نقاط عطف مهم، درخشش ساره جوانمردی در رشته تیراندازی بود. او با کسب اولین مدالهای طلای پارالمپیک در بین بانوان ایرانی، به نمادی از توانمندی زنان ورزشکار معلول تبدیل شد و آغازگر دوران طلایی پارالمپیک ایران بود.
رکوردهای جهانی ثبتشده توسط ایرانیها در پارالمپیک
در سالهای اخیر، ورزشکاران پارالمپیکی ایران موفق شدهاند مدالهای متعددی در رشتههای مختلف کسب کنند. برخی از این قهرمانان حتی با ثبت رکوردهای جهانی و پارالمپیکی، افتخاری دوچندان برای کشور به ارمغان آوردهاند.
این دستاوردها تنها پیروزیهای فردی یا ملی نیستند، بلکه حاصل برنامهریزی دقیق، پشتکار بیوقفه، و تلاش مستمر برای ارتقای جایگاه ورزش معلولان در ایران هستند.
در این بخش، با نگاهی به رکوردداران شاخص پارالمپیک، با قهرمانانی آشنا میشویم که با عملکرد درخشان خود، نام ایران را در تاریخ این رقابتهای بینالمللی ماندگار کردهاند.
علیاکبر غریبشاهی؛ پاورلیفیتینگ مثبت ۱۰۷ کیلوگرم
در بازیهای پارالمپیک ۲۰۲۰ توکیو، علیاکبر غریبشاهی با مهارتی تحسینبرانگیز موفق شد در دسته فوق سنگین وزنهای به سنگینی ۲۳۷ کیلوگرم را مهار کرده و مدال طلا را از آن خود کند. اما در پارالمپیک ۲۰۲۴ پاریس، او عملکردی تاریخی از خود بهجا گذاشت؛ ابتدا با ۲۴۷ کیلوگرم رکورد پارالمپیک را شکست و سپس با مهار وزنهی ۲۵۲ کیلوگرم، این رکورد را مجددا ارتقا داد.

غریبشاهی با این عملکرد نهتنها به قویترین ورزشکار پارالمپیکی این دوره تبدیل شد، بلکه با توجه به اختلاف زیاد با رقبا، فاصلهای چشمگیر در ردهبندی جهانی ایجاد کرد. موفقیتهای او نشاندهنده جایگاه ویژه ایران در رشته پاورلیفیتینگ معلولان جهان هستند.
سعید افروز؛ پرتاب نیزه کلاس F34
سعید افروز از جمله ورزشکارانی است که نهتنها مدالآور بوده، بلکه نام او در فهرست رکوردداران رسمی پارالمپیک نیز ثبت شده است. او در رقابتهای پارالمپیک توکیو ۲۰۲۰ با پرتابی به طول ۴۰.۰۵ متر مدال طلا را کسب کرد. اما این پایان کار نبود؛ در پاریس ۲۰۲۴، افروز با پرتابی معادل ۴۱.۱۶ متر، رکورد جهانی و پارالمپیکی را بهبود بخشید و سطح جدیدی برای این رشته تعیین کرد.

این رکورد برای کلاس F34 که شامل ورزشکاران با اختلالات حرکتی خاص است، نشاندهنده هماهنگی عالی، تکنیک بالا و تمرین مستمر بود. افروز هماکنون در رده نخست جهانی این رشته قرار دارد و به الگوی بزرگی برای ورزشکاران جوان ایرانی تبدیل شده است.
سیامند رحمان؛ پاورلیفیتینگ مثبت ۱۰۷ کیلوگرم
سیامند رحمان اسطوره فراموشنشدنی پاورلیفیتینگ جهان، در مسابقات لندن ۲۰۱۲ با ثبت وزنهای معادل ۲۸۰ کیلوگرم، رکورد پارالمپیک را به نام خود کرد. این رکورد در آن زمان مرزهای توان فیزیکی انسان را جابهجا کرد و توجه رسانههای بینالمللی را به خود جلب نمود.

سالها بعد در ریو ۲۰۱۶، او با مهار وزنه ۳۱۰ کیلوگرمی رکورد جهانی را نیز شکست، هرچند این رکورد خارج از چهارچوب رسمی پارالمپیک به ثبت رسید. درگذشت نابهنگام سیامند رحمان در سال ۲۰۲۰، جامعه ورزشی جهان را در شوک فرو برد. اما نام او هنوز هم بهعنوان قویترین پارالمپین تاریخ، با افتخار در کتاب رکوردهای پارالمپیک ثبت شده است.
ورزشکاران ایرانی رکورددار در رشتههای مختلف
اگر از علاقهمندان ورزش باشید، مطمئنا نامهایی از قهرمانان المپیکی شنیدهاید. اما در دنیای پارالمپیک نیز ورزشکارانی هستند که با عملکرد استثنایی، رکوردهایی بینظیر از خود بهجا گذاشتهاند و در سکوت خبری افتخارآفرینی کردهاند.

در ادامه شما را با تعدادی از رکوردداران برجسته ایران در پارالمپیک آشنا میکنیم:
- علیاکبر غریبشاهی (پاورلیفیتینگ مثبت ۱۰۷ کیلوگرم): دارنده رکورد پارالمپیک ۲۰۲۴ با مهار وزنه ۲۵۲ کیلوگرمی که جایگاه اول جهان را از آن خود کرد
- سعید افروز (پرتاب نیزه F34): رکورددار پرتاب نیزه در پارالمپیک پاریس ۲۰۲۴ با ثبت ۴۱.۱۶ متر، یک نماد از تلاش بیوقفه در دوومیدانی معلولین
- سیامند رحمان (پاورلیفیتینگ مثبت ۱۰۷ کیلوگرم): اسطوره بیبدیل با رکورد ۲۸۰ کیلوگرم در پارالمپیک ۲۰۱۲ و رکورد جهانی ۳۱۰ کیلوگرم در رقابتهای بینالمللی
- زهرا نعمتی (تیراندازی با کمان): نخستین زن طلایی ایران در پارالمپیک و تنها ورزشکاری که هم در المپیک و هم در پارالمپیک شرکت کرده است
- مرتضی مهرزاد (والیبال نشسته): با قد ۲.۴۷ متر، نهتنها رکورددار قد در پارالمپیک بلکه یکی از مهرههای کلیدی تیم والیبال نشسته طلایی ایران است
نقش بانوان ایرانی در ثبت رکوردهای پارالمپیکی
نقش زنان ایرانی در پارالمپیک بهخصوص در دهه گذشته پررنگتر شده است. زهرا نعمتی در سال ۲۰۱۲ بهعنوان اولین زن ایرانی تاریخ با کسب مدال طلای پارالمپیک در تیراندازی، الگوی جدیدی برای ورزشکاران کشور ساخت. همچنین ساره جوانمردی با سه طلای المپیک متوالی (۲۰۱۲، ۲۰۱۶، ۲۰۲۰) و رکوردهای جدید در تیراندازی نشان داد زنان ایرانی میتوانند در عرصه جهانی حرف اول را بزنند.

قهرمانان پارالمپیکی با کنار زدن محدودیتها حماسهها آفریدهاند!
در دنیایی که قهرمانی گاهی تنها به خاطر چند ثانیه یا چند سانتیمتر رقم میخورد، قهرمانان پارالمپیکی ایران نشان دادهاند که با تمرین، باور و حمایت میتوان محدودیتها را کنار زد. وظیفه ما است که این افتخارات را بیشتر ببینیم، روایت کنیم و به نسلهای آینده انتقال دهیم. اگر شما هم قصد دارید به یکی از قهرمانان در رشتههای پارالمپیکی تبدیل شوید و یا تجهیزات ورزشی در این حوزه را برای آشنایان خود تهیه کنید، ما در گیشا اسپرت باکیفیتترین محصولات را به شما ارائه خواهیم داد.
بیشتر بخوانید : بیوگرافی رضا علیپور







