اسپاسم عضلانی؛ مشکلی شایع که راهکارهای درمانی زیادی دارد

همه ما در زندگی گرفتگی عضلات را تجربه می‌کنیم. گرفتگی عضلانی مشکلی جسمی است که محدوده سنی مشخصی هم ندارد. این مشکل برای همه مردم از کودکان تا بزرگسالان و همچنین برای ورزشکاران و کارگران و گروهی از مردم که فعالیت‌های فیزیکی بیشتری دارند، پیش می‌آید. آیا می‌داید تاثیرات سبک زندگی و شغل در این مشکل چیست؟ در این مطلب با اسپاسم عضلانی و راهکارهای رفع آن آشنا می‌شویم.

اسپاسم عضلانی چیست؟

گرفتگی عضلانی، دردی است که در اثر انقباض شدید حداقل یکی از ماهیچه‌های بدن به وجود می‌آید. ماهیچه‌های بدن در ماهیچه‌های پا، دست، شکم و صورت خلاصه نمی‌شوند. عضلاتی همانند عضلات روده، رحم، مری، شکم و همچنین قلب در داخل بدن وجود دارند که ممکن است دچار اسپاسم شوند. بنابراین این گرفتگی‌ها می‌تواند در همه‌جای بدن اتفاق بیافتند.

انواع گرفتگی عضلانی

اسپاسم عضلانی که در عضلات مختلف بدن اتفاق می‌افتد و با توجه به ماهیچه‌ درگیر انواع مختلفی دارد. دانستن انواع گرفتگی عضلانی به ما در درمان و پیشگیری از این مشکل شایع و دردناک کمک می‌کند.

با انواع مختلف اسپاسم در ادامه آشنا می‌شویم:

  • گرفتگی عضلانی واقعی: یکی از اسپاسم‌های عضلانی زمانی اتفاق می‌افتد که در بخشی یا کل یک عضله گرفتگی ایجاد می‌شود
  • اسپاسم عضلانی کلزازی: این گرفتگی عضلانی که پیچیده‌تر از گرفتگی عضلانی واقعی است و زمانی اتفاق می‌افتد که تمام سلول‌های عصبی و تحریک‌کننده عضلات فعال شوند. این نوع از اسپاسم‌های عضلانی باعث اسپاسم سراسری بدن ‌می‌شود
  • گرفتگی دیستونیک: عضلات به طور طبیعی کشیده می‌شوند و همین کشیدگی طبیعی باعث اسپاسم عضلانی می‌شود. این نوع گرفتگی عضلات معمولا در عضلات کوچک مثل فک، پلک و حنجره اتفاق می‌افتد
اسپاسم عضلانی

اسپاسم عضلانی در ورزشکاران

گرفتگی عضلانی یک مشکل چیزی رایج در ورزشکاران است. اسپاسم‌ عضلانی که در ورزشکاران بعد از ورزش یا در حین ورزش اتفاق می‌افتد، می‌تواند به قدری شدید باشد که آرامش را از زندگی روزانه شخص بگیرد. گرفتگی ماهیچه و درد بعد از تمرین‌های ورزشی با یکدیگر تفاوت دارند.

در ادامه به دلایل تخصصی وقوع اسپاسم‌های عضلانی در ورزشکاران می‌پردازیم:

  • فشار بیش از حد به ماهیچه: اگر هنگام ورزش بیش از حد به خودتان فشار می‌آورید، احتمال بیشتری وجود دارد که ماهیچه‌ها دچار گرفتگی شوند
  • حرکات کششی واگرا: این دست از حرکات ورزشی با کشش زیادی که به بافت‌های ماهیچه می‌آورند آن‌ها را در معرض پارگی یا اسپاسم قرار می‌دهند. ماهیچه‌هایتان نیروی زیادی در حرکات کششی واگرا تولید می‌کنند که باعث اسپاسم عضلانی می‌شود
  • حرکات ورزشی جدید: اگر حرکت ورزشی جدیدی را می‌خواهید شروع کنید و با آن به بدنتان فشار بیاورید، احتمال گرفتگی عضلات وجود دارد

دلایل اسپاسم عضلانی

همانند تمام مشکلات و بیماری‌هایی که برای بدن پیش می‌آیند، اسپاسم عضلانی هم دلایلی دارد. به طور کلی این نوع گرفتگی دلایل زیادی دارد. برای پیدا کردن دلایل این مشکل باید بدانیم کدام ماهیچه دچار اسپاسم شده است. از مهم‌ترین این دلایل می‌توان به تحت فشار قراردادن بیش از حد از عضلات، ورزش‌های جدید، کم آبی بدن، بیماری‌های سیستم عصبی، آترواسکلروز یا همان تنگی عروق و کمبود مواد معدنی اشاره کرد که در ادامه آن‌ها را بررسی می‌کنیم.

استفاده افراطی از عضلات

زمانی که به بدن بیش از اندازه فشار وارد می‌شود، امکان اسپاسم عضلانی وجود دارد. دلیل این اسپاسم فشار زیاد به ماهیچه و کشیده شدن ماهیچه برای مدت طولانی است. استفاده بیش از اندازه از عضلات در گرمای شدید هم می‌تواند به بروز گرفتگی‌های عضلانی کمک کند. حرکات جدید ورزشی نیز باعث اسپاسم می‌شوند.

کم‌آبی و کمبود مواد معدنی بدن

مصرف آب کم یا در معرض گرمای شدید بودن، احتمال نقص الکترولیت بدن و کم‌آبی را برای بدن زیاد می‌کند. زمانی که بدن شما دچار کم آبی می‌شود احتمالا هماهنگی بین سلول‌های ماهیچه پایین می‌آید و باعث گرفتگی عضله می‌شود. هر کمبودی در مواد مصرفی مورد نیاز ماهیچه همانند کمبود سدیم، پتاسیم، کلسیم و منیزیم می‌تواند باعث اسپاسم عضلانی شود.

بیماری‌های موثر در اسپاسم عضلانی

بیماری‌ها خودشان به تنهایی قادر به ایجاد اسپاسم‌ها هستند. بیماری‌های سیستم بدن همانند دیابت، کم خونی و مشکلات هورمونی می‌توانند باعث نقض فعالیت ماهیچه‌ها و در نهایت گرفتگی ماهیچه شوند. از سوی دیگر بیماری‌های سیستم عصبی مانند ام‌اس هم باعث به وجود آمدن اسپاسم‌ها می‌شوند.

تنگی عروق (آترواسکلروز)

زمانی که بدن قادر به رساندن مواد مورد نیاز ماهیچه برای فعالیت درست نباشد، امکان اسپاسم عضلانی وجود دارد. تنگی عروق از جمله دلایلی است که اجازه رسیدن مواد مورد نیاز سلول‌ها به ماهیچه را نمی‌دهد و احتمال اسپاسم را بالا می‌برد.

عوامل تشدیدکننده اسپاسم عضلانی

عوامل تشدید کننده گرفتگی عضلانی

اگر به طور مداوم دارای اسپاسم عضلانی هستید، عواملی هستند که باعث تشدید گرفتگی‌های عضلات شما می‌شوند. عواملی مثل تنش‌های روانی، خستگی ماهیچه‌ها، مصرف دخانیات و مصرف کم مایعات دلیل تشدید اسپاسم‌ها هستند.

روش‌های درمان اسپاسم عضلانی

روبه‌رو شدن با اسپاسم عضلانی برای چندین بار در طول مدت کوتاه حتما شما را به فکر درمان آن می‌اندازد. درمان گرفتگی عضلات دو روش کلی دارد که عبارت‌اند از درمان سنتی و درمان با دارو که در ادامه آن‌ها ‌را توضیح می‌دهیم.

درمان بدون دارو

اگر شما اهل مصرف دارو برای درمان چنین مشکلی نیستید، راه‌هایی برای درمان بدون دارو گرفتگی عضلانی وجود دارد. ماساژ دادن عضله‌ای که دچار گرفتگی شده یکی از راه‌های موثر برای درمان این مشکل است. دوش آب ولرم روش دیگری است که به رفع و درمان اسپاسم کمک می‌کند. ورزش ملایم با عضله‌ای که درگیر اسپاسم است نیز به رفع آن کمک می‌کند.

درمان با دارو

همانند تمام بیماری‌های بدنی اسپاسم عضلانی هم با داروها قابل درمان است. اما بیشتر این درمان مختص به افرادی می‌شود که مداوم با این مشکل روبه‌رو هستند. داروهای مسکن یکی دیگر از روش‌های درمان دارویی برای برطرف کردن اسپاسم هستند. گروه دیگری از داروها که معمولا تجویز می‌شوند شل‌کنندگان عضلات هستند که برای دوره‌ای کوتاه مورد مصرف قرار می‌گیرند.

پیشگیری از اسپاسم

سبک زندگی سالم در پیشگیری از اسپاسم عضلانی تاثیر زیادی دارد. با ورزش روزانه، تغذیه سالم‌تر، آب‌رسانی مداوم به بدن، به اندازه خوابیدن، حفظ تناسب اندام و وزن مناسب از انواع اسپاسم داخلی و خارجی بدن دور بمانید.

اسپاسم عضلانی؛ معضلی ناگهانی و درمان‌پذیر

اسپاسم عضلانی ممکن است برای هرکسی اتفاق بیفتد. از دلایل عمده بروز اسپاسم‌های عضلانی می‌توان به کم‌آبی بدن، فعالیت‌های سنگین و ناگهانی و برخی از بیماری‌ها اشاره کرد. با رعایت کردن نکاتی که در این مطلب به آن‌ها اشاره کردیم و استفاده از روش‌های دارویی و غیر دارویی می‌توانید به سادگی اسپاسم‌های عضلانی را برطرف کنید یا از وقوع آن‌ها پیشگیری کنید.